http://www.mapyakustyczne.pl

Przedstawiona analiza stanu środowiska akustycznego, złożoność jego opisu i charakterystyki przy istniejących i rozwiniętych podstawach teoretycznych emisji i propagacji hałasu^{1,2,3,4,5,6,7,8} w zróżnicowanych warunkach terenowych, a także wymagania wynikające z krajowych i międzynarodowych przesłanek legislacyjnych wskazują na celowość zastosowania komputerowego systemu informacji geograficznej GIS (ang. geographical information system) jako podstawy metodologicznej sporządzania map i planów akustycznych miejscowości. Technologia GIS łącząca cyfrowe mapy analizowanego terenu z relacyjnymi bazami danych, umożliwia nie tylko zastosowanie ujednoliconych zasad gromadzenia i archiwizacji wyników pomiarów i analiz, ale zapewnia także możliwość automatycznego wykonywania obliczeń związanych z wyznaczaniem wskaźników i innych wielkości charakteryzujących stan środowiska. Zakłada się także wykorzystanie technologii GPS (ang. global positioning system) do zapewnienia szybkiej i precyzyjnej lokalizacji punktów pomiarowych i charakteryzowanych obiektów (w tym źródeł zagrożeń) znajdujących się na badanym terenie.

Dotychczasowe doświadczenia zespołu Zakładu Akustyki Technicznej Głównego Instytutu Górnictwa (uczestnika konsorcjum) wskazują na wysoką użytkowość i aplikacyjną przydatność opisywanych technologii^{10,11,12,13,14,15,16,17,18}. W zrealizowanych pracach badawczych i usługowych zastosowanie technologii GIS i GPS w środowiskowych badaniach akustycznych umożliwiło jednolity i jednoznaczny opis badanych terenów zarówno w aspekcie oddziaływań wibroakustycznych jak i wpływających na nie statycznych i dynamicznych elementów środowiska.

Zawarte w powołanej dyrektywie UE wymagania wskazują na konieczność uwzględnienia szeregu nowych elementów charakteryzujących stan środowiska akustycznego miast, z których najważniejszym są globalne wskaźniki zagrożenia hałasem wiążące fizyczne parametry pola akustycznego na badanym terenie np. z liczebnością populacji narażonej na oddziaływanie hałasu¹⁹. Wyznaczenie tych wskaźników (mogą być różnie definiowane), z wykorzystaniem technologii GIS, jest rozwiązaniem optymalnym poprzez powiązanie danych demograficznych analizowanego obszaru miejscowości z kartograficznymi informacjami zawartymi w cyfrowej mapie tego terenu. Tak przygotowane dane mogą być wykorzystane w czynnościach planowania przestrzennego podporządkowanego kryteriom efektywności ekonomicznej, czyli maksymalna redukcja hałasu przy minimalnych kosztach jej realizacji oraz szacowania kosztochłonności określającej tzw. społeczną miarę efektu redukcji hałasu na danym terenie w wyniku realizacji przedsięwzięć przeciwhałasowych^9,11.

¹ Rabiega M., Rudno-Rudzińska B., Rudno-Rudziński K., Jaroch A.: Polityka hałasowa Unii Europejskiej. Mat.XXIX Zimowej Szkoły Zwalczania Zagrożeń Wibroakustycznych Wisła 2001

² PN-EN ISO 14000-1998 Systemy zarządzania środowiskowego.

³ Makarewicz R.: Dźwięk w środowisku wyd. OWN Poznań 1994

⁴ Makarewicz R.: Podstawy teoretyczne akustyki urbanistycznej PWN Warszawa- Poznań 1984

⁵ Engel Z. Zwalczanie hałasu w Polsce w ostatnim półwieczy. Porceedings of Noise Control' 98 Krynica 1998

⁶ Engel Z.: Ochrona środowiska przed drganiami i hałasem WN PWN Wrszawa 1993

⁷ Rudno-Rudzińska B., Modelowanie emisji i propagacji dźwięku do prognozowania klimatu akustycznego środowiska zurbanizowanego. Oficyna Wyd. PWr. Seria Monografie, No. 75, Wrocław 1994.

⁸ Stawicka-Wałkowska M., Rudno-Rudzińska B., Kształtowania wnętrz urbanistycznych przed hałasem jako forma zabezpieczenia przed hałasem zewnętrznym. Seria Monografie. Wydawnictwa Instytutu Techniki Budowlanej, Warszawa 2000 r.

⁹ Rudno-Rudzińska B., Rudno-Rudziński K., Propagation of traffic noise - theory and practice, Proc. Symposium of Transport Noise, Tallin, June 1998 r.

¹⁰ Praca zbiorowa pod kier. A. Lipowczana - projekt celowy nr 4 1093 94C/1623 pt. "Program ograniczania uciążliwości transportu drogowego na obszarze Górnego Śląska - raport końcowy 1997

¹¹ Lipowczan A.: Perspektywy zastosowania technik GIS i GPS w środowiskowych badaniach wibroakustycznych, Mat. XLVI Otwartego Seminarium z Akustyki OSA'99 Kraków Zakopane 14-17.09.1999 str. 51 - 57

¹² Kompała J., Lipowczan A., Mrukwa W., Świder J., Wandzioch A.: Organizacja prac nad mapą hałasów drogowych województwa katowickiego. Mat. OSA 93, Rzeszów - Polańczyk 14.09 - 17.09 1993

¹³ Lipowczan A.: Elementy akustyczne przeglądu ekologicznego dużej jednostki administracyjnej kraju, na przykładzie prac realizowanych w województwie katowickim. Mat. XLI OSA 94 Prace Naukowe ITiA Polit. Wrocławskiej nr 78 str. 17 - 26

¹⁴ Lipowczan A.,: Elementy akustyczne przeglądu ekologicznego w Katowickiem". Bezpieczeństwo pracy nauka i praktyka nr 1. 1995 str. 2 - 7.

¹⁵ Lipowczan A.: Problemy ochrony przeciwhałasowej w komunikacji drogowej. Ochrona powietrza i problemy odpadów nr 3. 1995

¹⁶ Kompała J., Lipowczan A.:- Preparation of the acoustic map of upper Silesia into account road traffic noise. Proc. of International EAA/EEAA Symp. "Transport noise and vibration" Tallinn 08.06 - 10.06.98 pp. 327- 334.

¹⁷ Projekt własny pt.: Aparatura wraz z procedurami metrologicznymi nowej generacji do pomiaru parametrów drgań mechanicznych emitowanych do środowiska przez pojazdy drogowe. 7 T07G 032 12, 1997, kierownik projektu: A. Lipowczan Zakończony w 09.1999r

¹⁸ Opracowanie konstrukcji i terenowa weryfikacja wielopunktowego systemu monitorowania hałasu komunikacyjnego z wykorzystaniem technik GIS i GPS do prognozowania stref oddziaływania projekt własny 7 T07B03419 2000-2003

¹⁹ Makarewicz R.: Mapa akustyczna miasta. Mat. XXIX Zimowej Szkoły Zwalczania Zagrożeń Wibroakustycznych Wisła 2001