http://www.mapyakustyczne.pl

Ustawodawstwo krajowe

Nowo uchwalona ustawa "Prawo ochrony środowiska" w dziale V określa wymagania i zasady działania władz państwowych i samorządowych w zakresie ochrony przed hałasem. Ustawa nakłada obowiązek dokonywania ocen stanu akustycznego środowiska jako obowiązkowe dla: aglomeracji o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys. (art. 117) i tworzenie programów działań dla terenów, na których poziom hałasu przekracza wartości dopuszczalne (art. 119). W art. 118 stwierdzono, że na potrzeby oceny stanu środowiska starosta powiatu wykonuje pomiary poziomu hałasu na podstawie, których sporządza co 5 lat mapy akustyczne. W dalszym ciągu tego artykułu wymieniane są dokumenty wchodzące w skład mapy akustycznej. 

Obejmują one w części opisowej: 

• charakterystykę obszaru podlegającego ocenie,
• identyfikację i charakterystykę źródeł hałasu, 
• uwarunkowania akustyczne wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
• metody wykorzystane do dokonania oceny, 
• zestawienie wyników badań,
• identyfikację terenów zagrożonych hałasem,
• liczbę ludności zagrożonej hałasem,
• analizę trendów zmian stanu akustycznego środowiska,
•  wnioski dotyczące działań w zakresie ochrony przed hałasem.

Natomiast w części graficznej:

• mapę charakteryzującą hałas emitowany z poszczególnych źródeł, 
• mapę akustycznego środowiska z zaznaczeniem terenów, na których występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu z odniesieniem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
• mapę terenów zagrożonych hałasie,
• mapę przedstawiającą przewidywane rezultaty działań zapobiegawczych.

Wymienione dokumenty stanowią dla władz powiatu podstawę tworzenia programów naprawczych określonych w artykule 110. Ustawa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujące się w ich posiadaniu (Art. 19 Dział IV). Dotyczy to m. in. decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu przenikającego do środowiska, wyników prac badawczych i studialnych z zakresu ochrony środowiska, projektów, koncepcji zagospodarowania przestrzennego wraz z oceną skutków oddziaływania na środowisko. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w Art.14 stwierdza się, że w planie lokalnym określa się wymagania wynikające z potrzeb ochrony środowiska. W przypadku środowiska akustycznego i wymagań w zakresie jego ochrony i kształtowania podstawową dokumentacją istniejącego lub prognozowanego stanu jest mapa akustyczna.

Ustawodawstwo Unii Europejskiej

Podstawowym dokumentem dotyczącym oceny i zarządzania hałasem w środowisku jest Dyrektywa Unii Europejskiej EU Environmental Noise Directive 2002/49/EC z dnia 21.05.2002r.

W roku 2000 Unia Europejska opublikowała dwie dyrektywy:

• COM(2000)468 ocena i zarządzanie hałasem środowiskowym¹
• Dyrektywa dotycząca hałasu emitowanego przez urządzenia pracujące w środowisku zewnętrznym².

Jako podstawowe kierunki działań cytowane dyrektywy określają:

Poprawę stanu wiedzy w zakresie zagrożenia hałasem, a w tym:

• Zgromadzenie dokładniejszych informacji na temat stanu środowiska akustycznego, bez których niemożliwe jest prowadzenie skutecznych działań. Stwierdzono, że dotychczasowe dane są niewystarczające. Pomiary poziomów ekspozycji na hałas są na ogół wyrywkowe, dane są uaktualniane w rzadkich, nieregularnych odstępach czasu lub szacowane przy pomocy uproszczonych modeli obliczeniowych,
• Umożliwienie porównania danych, na temat środowiska akustycznego, z różnych krajów i miast, monitorowanie hałasu oraz udostępnienie opinii publicznej informacji o stanie zagrożenia hałasem.
• Poszukiwanie nowych rozwiązań technicznych mających za zadanie redukcję emisji hałasu
• Propagowanie idei wymiany doświadczeń między władzami lokalnymi w państwach Unii Europejskiej
• Powiązanie problemów ochrony środowiska przed hałasem z procesami planowania przestrzennego³.

Ideą przewodnią dyrektywy COM(2000)468 jest opracowanie, we wszystkich państwach członkowskich UE, map akustycznych, według wspólnej metody, dla ujednoliconych wskaźników oceny hałasu, w sposób umożliwiający ich rozpowszechnianie i porównanie. Mapa akustyczna ma zawierać wszystkie niezbędne informacje o stanie środowiska akustycznego oraz stanowić podstawę do opracowania planów działań i strategii redukcji hałasu na poziomie lokalnym, narodowym oraz UE^1,3. Poprzez włączenie akustycznego czynnika obciążenia środowiska w system zarządzania środowiskiem dąży się do pełniejszego zapewnienia tzw. zrównoważonego rozwoju (sustainable development) nowocześnie rozwijających się państw.

Inne dokumenty międzynarodowe

W praktykę ochrony środowiska od połowy lat dziewięćdziesiątych wprowadzany jest pakiet norm ISO 14000⁴ określający zasady postępowania chroniącego i poprawiającego stan środowiska życia człowieka przez działania objęte nazwą zarządzanie środowiskiem. Normy odnoszą się do części ogólnego systemu zarządzania, która obejmuje strukturę organizacyjną, odpowiedzialność, zasady postępowania, procedury i utrzymanie polityki środowiskowej. System zarządzania środowiskiem stanowi wewnętrzne narzędzie ułatwiające kierownictwu zainteresowanej organizacji (niezależnie od wielkości i zasad funkcjonowania) nadzór nad podległymi (realizowanymi) procesami w aspekcie wpływu na środowisko, ocenę efektywności podejmowanych działań środowiskowych oraz umożliwiające ocenę realizacji założeń polityki środowiskowej. Podstawą efektywnego działania w świetle omawianego pakietu norm jest informacja dostarczana w sposób systematyczny i ujednolicony co do treści i formy.

¹ COM(2000)468 final, Directive of the European Parliament and of the Council relating to the Assessment an Management of Environmental Noise

² Directive on Noise Emission by Equipment for Use Outdoors

³ Rabiega M., Rudno-Rudzińska B., Rudno-Rudziński K., Jaroch A.: Polityka hałasowa Unii Europejskiej. Mat.XXIX Zimowej Szkoły Zwalczania Zagrożeń Wibroakustycznych Wisła 2001

⁴ PN-EN ISO 14000-1998 Systemy zarządzania środowiskowego